Tóm tắt

Phục hình dính gián tiếp răng sau (Posterior indirect adhesive restorations – PIAR) ngày nay rất phổ biến trong thực hành lâm sàng. Phục hồi gián tiếp thường được chỉ định bởi nhu cầu che phủ (một hoặc nhiều) múi răng.

Trong phương pháp kết dính (adhesive protocol), bước đầu tiên là thực hiện phân tích khoang, đánh giá khả năng chống chịu của răng sau khi nội nha. Các cấu trúc được đánh giá theo trình tự là ngà răng, các gờ, trần của buồng tủy và các múi. Để cải thiện độ bền, các múi nên được che khi cần thiết.

Các thiết kế sửa soạn phổ biến bao gồm:

• Mối nối đối đầu (butt-joint): Phổ biến nhất để bảo vệ múi mỏng manh.
• Vát nghiêng (bevel): Hữu ích cho thẩm mỹ và tăng diện tích dán men.
• Vai (shoulder): Chỉ định khi gãy múi.
• Veneerlay: Kết hợp overlay với veneer mặt ngoài.
• Ridge up: Bảo tồn gờ răng quan trọng.

Giới thiệu

Việc sử dụng PIAR (Hình 1) là rất thường xuyên trong các trường hợp sâu răng với sự phá hủy cấu trúc răng mở rộng. Việc chuẩn bị cho phục hình một phần bằng chất kết dính cho phép bảo tồn nhiều mô răng khỏe mạnh hơn so với việc mài mão toàn sứ.

Các dạng phục hồi chính:

• Inlay: Không che phủ múi.
• Onlay: Bao phủ một hoặc nhiều múi.
• Overlay: Che phủ tất cả các múi.
• Veneerlay: Overlay kết hợp veneer mặt ngoài.

Thuật ngữ Adhesthetics là sự kết hợp của "Adhesion" (Kết dính) và "Esthetics" (Thẩm mỹ), đại diện cho các quy trình lâm sàng hợp nhất nhằm đạt được kết quả phục hình tối ưu và dự đoán được.

Chỉ định

Bác sĩ lâm sàng thường lựa chọn giữa phục hình trực tiếp và gián tiếp. Với PIAR, những ưu điểm về bảo tồn, bít kín, chức năng và thẩm mỹ được thể hiện rõ ràng.

Phục hình trực tiếp hay gián tiếp?

Nói chung, phục hình gián tiếp không được lựa chọn cho các khoang Inlay (không che phủ múi) trên một răng đơn lẻ để ưu tiên bảo tồn mô cứng. Kỹ thuật trực tiếp (Composite) thường tối ưu hơn cho Inlay vì tránh được việc phải mài bỏ undercut.

Khi nào chọn PIAR?

Chỉ định chính của PIAR là khi cần bao phủ một hoặc nhiều múi (Onlay) hoặc toàn bộ bề mặt khớp cắn (Overlay).

Các chỉ định cụ thể:

1. Khoang kích thước trung bình đến lớn, thiếu múi.
2. Cần che phủ múi để cải thiện tiên lượng cho răng đã phục hồi phức tạp.
3. Chỉnh sửa hình thái hoặc nâng kích thước dọc (OVD) trong phục hồi toàn hàm.
4. Hội chứng nứt răng (Cracked tooth syndrome): Sử dụng onlay/overlay composite giúp loại bỏ triệu chứng và duy trì sự sống tủy răng.
5. Nhiều khoang lớn trong cùng một góc hàm.

Vai trò của xi măng kết dính

Khả năng kháng gãy được cải thiện đáng kể nhờ hệ thống xi măng nhựa kết dính. Xi măng nhựa có tính đàn hồi, giúp hấp thụ ứng suất và gia cố mô cứng còn lại của răng. Sửa soạn răng trong kỷ nguyên kết dính không còn phụ thuộc hoàn toàn vào hình thái lưu giữ cơ học truyền thống.

Phân tích các yếu tố của khoang và chỉ định phục hồi

Để lựa chọn loại phục hình và cách sửa soạn, bác sĩ cần tuân theo phác đồ:

1. Tiền sử bệnh và kiểm tra vết nứt.
2. Loại bỏ hoàn toàn mô sâu và phục hình cũ.
3. Thứ tự ưu tiên đánh giá cấu trúc: Ngà răng > Các gờ còn lại > Trần buồng tủy > Thành múi còn lại.

Quy tắc độ dày thành múi (Wall thickness rule)

Tình trạng khoang càng bất lợi, việc bọc lại múi càng cần thiết để đề phòng nứt vỡ vùng cổ:

• Đối với răng sống: Nếu độ dày múi (tại điểm mỏng nhất) **< 2 mm** -> Nên phủ kín múi.
• Đối với răng đã chữa tủy (chết tủy): Giới hạn độ dày là 3 mm.

Các múi mỏng không chức năng (không chịu lực nhai trực tiếp) thậm chí còn dễ vỡ hơn và cần được hạ thấp hoặc che phủ để tránh nứt men tại đường hoàn tất (ĐHT).

Độ dày rãnh trung tâm: Theo Dietschi và Spreafico, rãnh trung tâm của khoang không được nhỏ hơn 2 mm để đảm bảo khả năng kháng lực của phục hồi sau khi gắn.

(Còn tiếp phần 2...)

Nguồn tham khảo: Ferraris, Federico. (2017). Posterior indirect adhesive restorations (PIAR): preparation designs and adhesthetics clinical protocol. The International Journal of Esthetic Dentistry.