Giai đoạn thử trước khi gắn (Try-in)

Ảnh 1: Răng 21 có phục hồi khiếm khuyết, răng bị nghiêng. Ảnh 2: Sửa soạn cho veneer. Ảnh 3: Hình ảnh gửi KTV, bảng so màu nên đặt cùng mặt phẳng ngang với răng cửa.

Hình 4: Phục hình tạm bằng composite. Hình 5: Veneer sứ Feldspathic hoàn thiện từ Labo.

Để tiến hành thử trong miệng, trước tiên cần cẩn thận loại bỏ phục hình tạm để bảo toàn tính toàn vẹn của cùi răng cũng như mô nướu. Chảy máu mô nướu là điều vô cùng bất lợi đối với xi măng nhựa. Sự xâm nhập của máu hoặc nước bọt dưới lớp veneer có thể dẫn đến tình trạng ngả màu hơi nâu hoặc bong dán sau một thời gian ngắn.

Đối với phục hình tạm composite được dán điểm (spot-etch), dùng mũi khoan kim cương mài bỏ bớt khối lượng ban đầu, sau đó sử dụng lưỡi dao mổ số 12 để bẩy nhẹ nhằm loại bỏ hoàn toàn nhựa (Hình 6). Sau đó, dùng chổi đánh bóng mềm cùng pumice và nước để làm sạch hoàn toàn cùi răng. Phục hình sứ sẽ được đặt thử khô (không có xi măng) để đánh giá sự khít sát.

Hình 6: Quá trình tháo phục hình tạm. (a) Mài giảm thể tích mặt ngoài. (b) Dùng mũi kim cương. (c) Dùng dao mổ #12 bẩy nhẹ phần nhựa còn lại.

Nếu có sự kênh cộm, không khít sát (đặc biệt ở một vài phục hình đơn lẻ), bác sĩ nên kiểm tra và điều chỉnh cẩn thận trên cùi răng thật bằng đĩa nhám Sof-Lex hoặc mũi kim cương mịn, vì có thể vẫn còn điểm lẹm chưa được loại bỏ trong quá trình mài.

Thử màu với Try-in Paste

Sau khi kiểm tra sự khít sát, bước thử xi măng nhựa bắt đầu bằng cách sử dụng Paste thử màu (Try-in paste). Các loại paste này tan trong nước, dễ rửa sạch và có màu sắc tương ứng chính xác với xi măng quang trùng hợp thật (Hình 7).

Hình 7: Thử màu Veneer với các loại Try-in Paste (Variolink Veneer®, Ivoclar). (a) Paste trong suốt (Medium). (b) Paste sáng màu (+3 / High Value). (c) Paste tối màu (-3 / Low Value).

Quy trình thử màu: Bơm paste vào mặt trong veneer, đặt lên răng, dùng cọ quét sạch phần dư và đánh giá màu sắc. Nếu dùng paste trong suốt (Medium) mà màu răng vẫn tối, bác sĩ có thể đổi sang paste có độ sáng cao hơn (Value +3) để nâng tông màu (Hình 8 & 9). Rửa sạch paste bằng nước xịt sau khi thử xong.

Hình 8 & 9: Đánh giá và thay đổi màu Try-in Paste để đạt kết quả thẩm mỹ tối ưu.

Kỹ thuật gắn xi măng

Sau khi đã chốt màu xi măng, việc chuẩn bị các bề mặt dán (giao diện dán) bắt đầu. Mỗi giai đoạn đều quyết định sự tồn tại lâu dài của phục hình.

Sửa soạn cho phục hình sứ (Xử lý mặt trong Veneer)

Để dễ dàng thao tác mà không làm bẩn mặt ngoài sứ, ép nhẹ mặt ngoài veneer vào một khối silicone đặc nhỏ đặt trên nắp kính (Hình 10a).

Hình 10: Các bước xử lý mặt trong Veneer sứ.

1. Xoi mòn bằng Axit Flohydric (HF): - Sứ Feldspathic: Dùng HF 10% trong 120 giây (Hình 10b, d, e).
   • Sứ Lithium Disilicate (Emax): Dùng HF 5% trong 20 giây (Hình 10c). Lưu ý: Không dùng HF 10% cho Emax quá 20s vì sẽ làm suy yếu cấu trúc sứ và giảm lực dán.
2. Làm sạch muối cặn: Rửa sạch bằng vòi xịt nước/khí mạnh (Hình 10f). Tốt nhất nên cho vào bể siêu âm (Ultrasonic cleaner) khoảng 4-5 phút để làm sạch hoàn toàn các tinh thể muối không hòa tan bám trong vi rỗ.
3. Quét Silane: Bôi một lớp mỏng Silane lên mặt trong sứ (Hình 10g-h). Đợi 60 giây và thổi hơi nhẹ cho bay hơi hoàn toàn dung môi. (Lưu ý từ tác giả: KHÔNG bôi thêm keo dán / Adhesive lên mặt trong sứ vì lớp keo dày sẽ lấp đầy các vi rỗ, làm mất đi sự lưu giữ vi cơ học).

Chuẩn bị bề mặt cùi răng

1. Cách ly: Đặt chỉ co nướu để kiểm soát dịch và cách ly đường hoàn tất. Đặt dải băng Teflon (PTFE) để bảo vệ các răng kế cận (Hình 16a).
2. Xoi mòn (Etching): Dùng Axit Phosphoric 35-37% xoi mòn men răng 30 giây, ngà răng 15 giây (Total-etch) (Hình 16b). Rửa sạch và thổi khô vừa phải.
3. Bôi keo dán (Bonding): Bôi hệ thống keo dán đã chọn, thổi mỏng thành một màng cực kỳ mỏng (Hình 16c). Không chiếu đèn trước để tránh keo đọng dày làm cộm veneer.

Đặt xi măng và chiếu đèn

1. Tháo băng Teflon. Bơm xi măng quang trùng hợp đã chọn vào mặt trong veneer.
2. Đặt veneer lên răng với áp lực nhẹ và liên tục (Hình 16d).
3. Loại bỏ xi măng thừa: Tuyệt đối KHÔNG chiếu đèn 3-5s (tack-cure) rồi dùng dao mổ cạo xi măng thừa dạng gel. Kỹ thuật này sẽ kéo xi măng ra khỏi đường hoàn tất, tạo ra một vi kẽ (gap) dẫn đến rò rỉ và đổi màu viền (Hình 17). Cách chuẩn nhất: Dùng một cây cọ (chổi) nhỏ, khô để vuốt sạch xi măng thừa ngay khi nó còn ở dạng lỏng (Hình 17a).
4. Quang trùng hợp (Chiếu đèn): Chiếu đèn hiệu suất cao (ví dụ: Valo, BluePhase) ít nhất 60 giây mỗi mặt để đảm bảo xi măng đông cứng hoàn toàn.

Hình 17: Sự khác biệt vi thể. (17b-a) Vùng viền bị rò rỉ kẽ hở khi cạo xi măng bằng dao. (17b-b) Đường viền khít sát hoàn hảo khi vuốt xi măng thừa bằng cọ khô.

Hoàn tất và đánh bóng

Dù khít sát đến đâu, một lượng cực nhỏ xi măng vẫn tồn tại ở viền.

• Dùng dải nhám kẽ (có răng cưa ở giữa) để tách nhẹ các tiếp xúc bên, sau đó dùng chỉ nha khoa kiểm tra độ thông thoáng (Hình 20a-b).
• Dùng dao mổ #12 cạo nhẹ nhàng để lấy sạch các mảng xi măng mỏng bám ở viền nướu mặt ngoài (Hình 20c). Tháo chỉ co nướu.
• Đánh bóng đường viền bằng hệ thống mũi cao su đánh bóng sứ (từ thô đến mịn) để đảm bảo bề mặt trơn láng, không bám mảng bám (Hình 21).

Kỹ thuật gắn nhiều veneer cùng lúc

Việc gắn nhiều veneer phức tạp hơn do nguy cơ dịch chuyển trục và sai lệch vị trí.

Nguyên tắc cốt lõi: Gắn từng răng một.

1. Quá trình xử lý mặt trong sứ (HF + Silane) nên được làm từng chiếc một hoặc từng cặp để tránh xoi mòn quá giờ làm hỏng sứ.
2. Khi đặt xi măng và gắn một veneer (ví dụ R11), hãy đặt các veneer kế cận (R21, R12) lên cùi răng của chúng (không có xi măng) để làm vật chuẩn (stent), giúp giữ cho R11 nằm đúng trục, đúng khe hở và không bị xoay (Hình 25g).
3. Sau khi chiếu đèn hoàn tất R11, tháo các veneer kế cận ra và tiếp tục lặp lại quy trình dán cho từng răng tiếp theo.

Bằng cách tuân thủ triệt để quy trình gắn xi măng này, bác sĩ sẽ đạt được kết quả thẩm mỹ cao nhất, không bị bong tróc vi mô, không nhiễm màu viền và bảo vệ sức khỏe nha chu lâu dài.

Nguồn tham khảo: Cardoso, P. de C., & Decurcio, R. (2018). Ceramic Veneers: contact lenses and fragments (1st ed.). Ponto Publishing Ltd.