Chỉ định

Chỉ định cho onlay dán xâm lấn tối thiểu trên nướu rất đơn giản: Bất kỳ tình huống nào mà nhu cầu về mão toàn phần (full crown) được xác định và răng chưa bị mài cùi để làm mão. Luôn tốt hơn khi giữ lại đường hoàn tất trên nướu và bảo tồn cấu trúc răng thật.

Khác với quan điểm truyền thống chỉ dùng onlay cho các ca "lý tưởng" (đủ men, khớp cắn tốt), phương pháp tiếp cận trên nướu mở rộng chỉ định cho cả những răng bị hư hại nặng. Phục hồi gián tiếp nên được dành cho các răng yếu, mất múi hoặc nứt gãy, trong khi các răng tổn thương nhẹ nên ưu tiên composite trực tiếp để tiết kiệm chi phí và bảo tồn mô.

Răng sau cần phục hồi gián tiếp được chia thành ba nhóm chính:

Che phủ một phần và toàn bộ đơn giản trên răng tủy sống

Áp dụng cho trường hợp mất 1-2 múi răng nhưng màu sắc tự nhiên còn tốt, chu vi men răng đủ và đường hoàn tất ở trên nướu. Ngay cả những ca mòn mặt nhai nghiêm trọng cũng có thể đạt kết quả xuất sắc với onlay dán thay vì làm mão toàn bộ.

Che phủ mặt nhai phức tạp cần tái tạo cùi (buildups)

Dùng cho răng tủy sống bị hư hại nặng, sâu sát tủy hoặc có vùng lẹm lớn. Các kỹ thuật như che ngà tức thì (IDS), nâng đường hoàn tất (margin elevation) được áp dụng để đưa bờ phục hồi lên trên nướu, giúp bảo tồn tủy và sức khỏe nha chu.

Che phủ toàn bộ phức tạp cho răng chữa tủy hoặc nứt dọc

Răng đã điều trị nội nha vốn rất yếu. Việc mài thêm thành trục để làm mão toàn phần truyền thống sẽ làm răng yếu hơn nữa. Onlay dán bảo tồn mô là lựa chọn tối ưu. Đối với nhóm này, cần tăng độ dày vật liệu (2.5mm cho sứ thủy tinh và 2mm cho Zirconia) để kháng gãy.

Các vật liệu phục hồi dành cho onlay dán

Việc lựa chọn vật liệu quyết định độ bền và thẩm mỹ của phục hình. Ngoài vàng (đắt tiền, kém thẩm mỹ), nha khoa hiện đại ưu tiên các vật liệu sau:

Composite phòng Lab và CAD-CAM

• Ưu điểm: Thẩm mỹ cao, đa sắc độ, dễ sửa chữa trực tiếp trong miệng và ít tốn kém.
• Nhược điểm: Độ cứng thấp, mòn nhanh hơn men răng theo thời gian, dễ mất độ bóng. Phù hợp cho các ca trung bình hoặc khi bệnh nhân có ngân sách hạn chế.

Sứ Feldspathic ép gia cố Leucite

Đây là vật liệu có độ trong mờ lý tưởng nhất, mang lại thẩm mỹ tuyệt vời ("hiệu ứng kính áp tròng"). Khi được dán vào men răng cứng chắc, nó có độ bền nén rất tốt. Tuy nhiên, độ bền cắt thấp nên cần quản lý khớp cắn kỹ lưỡng để tránh gãy vỡ khối.

Lithium Disilicate (e.max)

Vật liệu "vàng" cho onlay dán hiện nay. Độ bền có thể vượt 500 MPa khi được dán dính.

• Độ trong mờ cao (HT): Dùng khi ĐHT cách xa nướu, cần sự hòa hợp màu sắc tuyệt đối.
• Độ trong mờ thấp (LT): Dùng khi cần che màu răng sậm bên dưới.

Zirconia

Zirconia có độ bền kinh ngạc (>1.000 MPa).

• Zirconia nguyên khối (Monolithic): Thường dùng cho răng cối lớn chịu lực nhai mạnh, yêu cầu thẩm mỹ thấp.
• Lưu ý: Zirconia đục hơn sứ thủy tinh nên cần mài bờ phục hồi gần nướu hơn để che vết nối, nhưng vẫn cố gắng giữ trên nướu. Cần thổi cát bề mặt để tăng cường liên kết dán.

Tuổi thọ của Onlay dán so với Mão răng

Dù mão răng đã có lịch sử 100 năm, nhưng onlay dán đang dần chứng minh ưu thế trong 20 năm qua. Onlay dán trên nướu là phục hồi lành mạnh nhất vì tủy ít bị chấn thương nhiệt và nha chu không bị tổn hại bởi đường hoàn tất sâu. Khi onlay thất bại, nó thường chỉ mẻ nhỏ và dễ dàng sửa chữa, thay vì gãy vỡ thảm khốc dẫn đến nhổ răng như mão toàn phần.

Nguồn: Ruiz, J.-L. (2017). Supra-gingival minimally invasive dentistry: A healthier approach to esthetic restorations. Wiley Blackwell.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/