Phục Hình Tạm Trong Vertiprep: Hướng Dẫn Kỹ Thuật Chi Tiết

Trong phục hình cố định, đặc biệt là với kỹ thuật đường hoàn tất dọc (Vertiprep), phục hình tạm không chỉ bảo vệ răng mà còn là công cụ quan trọng để hướng dẫn và tạo hình nướu viền trong quá trình lành thương mô nha chu.

Vai trò của phục hình tạm

Phục hình tạm đảm bảo các chức năng chính:

• Bảo vệ ngà răng bị lộ và ổn định răng trụ.
• Duy trì hình thái, chức năng khớp cắn và kiểm tra thẩm mỹ.
• Quan trọng nhất trong Vertiprep: Hướng dẫn nướu lành thương theo hình dạng mong muốn.

Có hai phương pháp chính: Trực tiếp (thực hiện tại ghế) và Gián tiếp (chế tác sẵn trên mẫu hàm). Kỹ thuật gián tiếp được ưu tiên hơn nhờ tính dự đoán cao về hình thể và thẩm mỹ.

Lựa chọn vật liệu: Acrylic hay Composite?

Vật liệu ưu tiên là nhựa acrylic hoạt hóa nhiệt. Loại nhựa này có độ đàn hồi tốt và kháng gãy cao hơn nhựa tự cứng thông thường.

• Đặc điểm: Nhựa acrylic có xu hướng hấp thụ nước (sorption), do đó sự cố về màu sắc hoặc gãy vỡ thường xuất hiện sau 6 tháng.
• An toàn: Nếu nhựa lọt vào tuần hoàn trong quá trình phẫu thuật, nó sẽ được đào thải qua thận trong 20 phút.

Quy trình chế tác phục hình tạm gián tiếp

Giai đoạn đầu là làm wax-up chẩn đoán và chuyển sang mẫu thạch cao. Kỹ thuật viên cần lưu ý chỉ mài tối thiểu trên mẫu, tránh xâm lấn "khe nướu giả định" để phục hình tạm phản ánh đúng thực tế lâm sàng.

Hình 3.2. Kỹ thuật viên mài tối thiểu trên mẫu thạch cao.

Kỹ thuật đệm phục hình tạm tại phòng khám

Sau khi sửa soạn cùi răng, thực hiện quy trình đệm (reline) để đạt độ khít sát tối đa:

1. Thử phục hình: Loại bỏ các điểm tiếp xúc quá chặt.
2. Cách ly: Bôi glycerin lên răng trụ (tránh dùng vaseline vì sẽ ức chế xi măng gắn tạm).
3. Trộn nhựa: Pha monomer và polymer trong chung Dappen đến khi đạt độ quánh như dải ruy băng.
4. Đặt lên răng: Lấp đầy nhựa vào mặt trong phục hình, thổi hơi cho monomer bay bớt rồi đặt lên răng. Yêu cầu bệnh nhân cắn ở vị trí lồng múi tối đa (MIP).

Hình 3.5. Đệm nhựa và yêu cầu bệnh nhân khép miệng về MIP.

Lưu ý: Để nhựa đông cứng hoàn toàn trên răng mà không tháo ra giữa chừng để đạt độ chính xác viền cao nhất.

Tháo và gia cố đường viền

Sử dụng kẹp haemostat cỡ lớn để tháo mão tạm. Lực ép của kẹp làm biến dạng nhẹ nhựa, giúp tháo dễ dàng mà không làm bong sút cùi răng (Hình 3.7).

Sau đó, đánh dấu giới hạn nướu bằng bút chì. Vùng nhựa lấn vào khe nướu thường rất mỏng, cần được gia cố bằng kỹ thuật brush-add (dùng cọ quét thêm nhựa). Không nên dùng composite lỏng vì chúng không liên kết hóa học tốt với nhựa methacrylate.

Hình 3.10. Kỹ thuật gia cố viền bằng cọ.

Hoàn thiện và đánh bóng

1. Mài ngắn: Dùng mũi khoan lớn nghiêng 45° mài đến vạch bút chì.
2. Tinh chỉnh kẽ: Sử dụng đĩa mài nhựa hoặc kim loại.
3. Kiểm tra khớp cắn: Loại bỏ các điểm chạm sớm.
4. Đánh bóng: Sử dụng mũi cao su kim cương, bột pumice và finishing paste để tạo bề mặt láng mịn, tạo điều kiện vệ sinh răng miệng tốt nhất.

Hình 3.15. Kiểm tra khớp cắn sau khi hoàn thiện.

Các trường hợp đặc biệt

• Cầu răng tạm: Nên gia cố bằng khung kim loại đúc bên trong các nhịp cầu (pontic) để chống gãy.
• Yêu cầu thẩm mỹ cao: Có thể làm phục hình tạm thứ hai để tinh chỉnh hình thể trước khi lấy dấu sau cùng.
• Gắn tạm: Sử dụng xi măng oxide kẽm – eugenol (ZEO). Bôi vaseline ở vùng kẽ răng kế cận để dễ dàng loại bỏ xi măng dư, tránh kích ứng nướu.

Hình 3.19. Kết quả mô nướu lành thương khỏe mạnh sau 40 ngày mang răng tạm.

Nguồn: Bruna, E., & Fabianelli, A. (2016). Fixed prosthesis with vertical margin closure: A rational approach to clinical treatment and laboratory procedures. Edra.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/