Dán phục hình

Gắn dán là bước quyết định sự lưu giữ và độ kín viền của các phục hồi gián tiếp. Nhiều bác sĩ e ngại kỹ thuật này vì sự phức tạp của việc cách ly và lo sợ nhạy cảm sau điều trị. Tuy nhiên, cái giá mà răng phải trả cho sự "đơn giản" của mão toàn phần truyền thống (mài mòn nhiều mô răng) là quá cao.

Những lo ngại về gắn dán có thể được khắc phục bằng cách sửa soạn đúng (đường hoàn tất trên nướu) và lựa chọn vật liệu thông minh.

Nhạy cảm sau điều trị

Nhạy cảm sau khi gắn onlay/veneer thường do:

1. Sửa soạn có lưu giữ cơ học ngăn cản sự khít sát hoàn toàn.
2. Sự co ngót của xi măng tạo khoảng trống bên trong nếu ống ngà không được bịt kín.
3. Điều chỉnh khớp cắn không chuẩn.

Kỹ thuật mài xâm lấn tối thiểu kết hợp với hệ thống dán tự xoi mòn (self-etch) có thể loại bỏ hầu hết vấn đề này.

Cách ly

Cách ly tuyệt đối là bắt buộc. Tuy nhiên, đê cao su không phải là con đường duy nhất. Các hệ thống dán tự xoi mòn hiện đại được thiết kế để hoạt động tốt ngay cả với cách ly bằng gòn cuộn truyền thống, miễn là bề mặt không bị nhiễm bẩn bởi nước bọt hoặc máu.

Chọn đúng xi măng nhựa

Xi măng nhựa lý tưởng cần có: độ bền kéo/nén cao, mô đun đàn hồi thấp và độ trong mờ tối ưu.

• Onlay răng sau: Ưu tiên xi măng nhựa lưỡng trùng hợp (dual-cure) vì phục hình thường dày (2-5mm), ánh sáng khó xuyên thấu hoàn toàn. Nên chọn màu Universal có hiệu ứng "tắc kè hoa" để hòa hợp màu sắc tốt nhất.
• Veneer răng cửa: Ưu tiên xi măng quang trùng hợp (light-cure) vì tính ổn định màu sắc cao (không chứa amin bậc ba gây đổi màu theo thời gian) và phục hình mỏng cho phép ánh sáng xuyên qua dễ dàng.

Thử Veneer và chọn màu

Việc thử veneer với nước hoặc paste thử (như Accolade PV) là bước không thể thiếu để xem trước kết quả thẩm mỹ.

• Tránh dùng xi măng quá đục vì sẽ làm lộ đường viền trên nướu.
• Nên sử dụng các tông màu Sáng (A1), Siêu sáng (B1/1M1) hoặc Vàng (A2+) tùy theo mục tiêu điều trị.

Hệ thống dán

Nhạy cảm sau điều trị liên quan mật thiết đến chất dán. Hệ thống Self-etch với xoi mòn men răng chọn lọc (Selective Etching) hiện được coi là tiêu chuẩn vàng lâm sàng vì ít gây ê buốt và đảm bảo độ kín viền men tốt.

Chuẩn bị bề mặt trước khi gắn

Chuẩn bị răng

• Làm sạch hoàn toàn xi măng tạm bằng máy thổi cát (MicroEtcher) với hạt alumina 27-50 micron.
• Nếu có phần buildup composite cũ, bắt buộc phải thổi cát để tăng độ bám dính.
• Tránh dùng chất cầm máu chứa sắt sulfate (gây nhiễm màu), nên dùng nhôm clorua.

Chuẩn bị phục hồi sứ (Intaglio)

• Sứ Feldspathic/Leucite: Xoi mòn bằng axit Hydrofluoric (HF) trong 60 giây.
• Lithium Disilicate (e.max): Xoi mòn HF trong 20 giây.
• Zirconia: Không xoi mòn HF. Cần thổi cát nhôm oxit và bôi primer chứa monomer MDP.
• Sau khi xoi mòn/thổi cát, bôi Silane (như Clearfil Ceramic Primer) và để khô.

Gắn dán Onlay từng bước

1. Cách ly và làm sạch răng bằng MicroEtcher.
2. Xoi mòn men chọn lọc trong 10 giây bằng axit photphoric 37%. Rửa sạch, thổi khô nhẹ.
3. Bôi hệ thống dán: Primer (20-25s), thổi bay dung môi, bôi Bond (trộn chất xúc tác lưỡng trùng hợp nếu cần) nhưng không chiếu đèn.
4. Đặt onlay: Áp dụng xi măng nhựa, đặt phục hình và dùng áp lực mạnh để đạt độ khít sát tối đa.
5. Làm sạch dư: Dùng cọ lấy bớt xi măng thừa, chiếu đèn điểm để ổn định.
6. Ức chế oxy: Phủ gel glycerin (Liquid Lens) lên các bờ và chiếu đèn hoàn toàn để nhựa đông cứng tuyệt đối ở bề mặt.
7. Điều chỉnh khớp cắn: Kiểm tra các điểm chạm sớm và cản trở sang bên bằng giấy cắn.

Gắn dán Veneer từng bước

1. Thử veneer với nước hoặc paste thử để bệnh nhân xác nhận màu sắc.
2. Đặt chỉ co nướu mảnh để bộc lộ rõ đường hoàn tất.
3. Cách ly các răng lân cận bằng băng keo teflon hoặc khuôn trong suốt.
4. Xoi mòn men chọn lọc và bôi hệ thống dán.
5. Gắn từng cặp răng: Để kiểm soát tốt độ khít sát và vị trí.
6. Loại bỏ dư bằng lưỡi dao số 12 và dùng chỉ nha khoa/Cerisaw làm sạch kẽ.
7. Chiếu đèn cuối cùng với chất ức chế oxy và đánh bóng viền mượt mà.

Nguồn: Ruiz, J.-L. (2017). Supra-gingival minimally invasive dentistry: A healthier approach to esthetic restorations. Wiley Blackwell.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/