Tóm tắt

Mỗi lần nha sĩ đặt implant, một loạt các quyết định được đưa ra liên quan đến việc lựa chọn implant. Trong đó, cấu trúc implant vĩ mô và vi mô thì được quyết định bởi các nhà sản xuất. Có các biến số liên quan đến bệnh nhân như giải phẫu, ý định phục hình, thời gian chịu lực, khoảng phục hình và các yếu tố quan trọng khác. Các tiêu chí liên quan đến nha sĩ như sở thích về thương hiệu, chi phí, kinh nghiệm, trình độ học vấn, tiếp xúc với thị trường và số lượng implant có sẵn trong kho cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn.

Sự khác biệt giữa các implant bao gồm hình dạng, kiểu ren, thiết kế xuyên niêm mạc và kết nối phục hình, cùng nhau tạo nên thiết kế vĩ mô của chúng. Mỗi yếu tố này có thể được thiết kế để tác động đến các hiệu suất lâm sàng khác nhau của implant như độ ổn định ban đầu, độ ổn định của xương mào, độ bền gãy của implant, lựa chọn abutment, khả năng triển khai quy trình làm việc kỹ thuật số, yêu cầu ghép xương và tính thẩm mỹ. Kết cấu, thành phần và xử lý bề mặt cũng làm thay đổi các tùy chọn implant nhưng được coi là thiết kế vi mô nên không được đưa vào bài đánh giá này.

Phân loại và phân tích các đặc điểm thiết kế của implant sẽ giúp các bác sĩ lâm sàng ưu tiên và lựa chọn các đặc điểm thiết kế mà tạo điều kiện thuận lợi trong từng tình huống lâm sàng. Các bác sĩ nên biết về các lựa chọn và, khi có thể, nên cố gắng lựa chọn implant phù hợp nhất cho từng chỉ định cụ thể để tối ưu hóa hiệu quả và kết quả. Cần phải nhận ra rõ ràng rằng việc lựa chọn implant riêng lẻ sẽ không đảm bảo thành công cũng như không gây ra thất bại nếu không có các cân nhắc phẫu thuật và phục hình khác. Bài báo này sẽ xem xét các đặc điểm thiết kế vĩ mô và đề xuất các hướng dẫn lâm sàng để lựa chọn implant phù hợp.

Giới thiệu

Implant là một lựa chọn điều trị có thể dự đoán được để thay thế răng đã mất theo quan điểm chức năng và thẩm mỹ. Thị trường implant đã tăng trưởng theo cấp số nhân trong những thập kỷ qua. Các thương hiệu mới, vật liệu và thiết kế khác nhau, mỗi loại đều có mục tiêu thành công lâu dài. Osseosource.com theo dõi hàng trăm nhà sản xuất implant với hơn 2.000 thiết kế implant được sản xuất trên toàn thế giới.

Quá trình tích hợp xương đòi hỏi implant phải được cố định đủ chặt trong xương để các quy trình điều hòa cytokine và tế bào phức tạp được diễn ra tại bề mặt implant. Thiết kế implant là yếu tố cơ học sinh học được hiểu kỹ và có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Các thiết bị này được sản xuất để tối ưu hóa thành công lâm sàng, tập trung vào việc tăng cường sự ổn định ban đầu, ổn định mào xương, tối ưu hóa kết quả lâm sàng, thẩm mỹ và giảm yêu cầu ghép xương. Cũng cần phải thừa nhận rằng nhiều tính năng khác nhau được tích hợp vào nhiều loại implant có thể chỉ liên quan đến tiếp thị và định hướng kinh doanh, thay vì dựa trên bằng chứng.

Nhiều hình dạng và thiết kế implant khác nhau đã được sản xuất và được nghiên cứu trong tài liệu. Các biến thể giữa các thiết kế bao gồm phương pháp kết nối abutment, chuyển tiếp chuyển bệ so chuyển tiếp phẳng, ngang xương so với ngang mô, thiết kế thuôn so với hình trụ, mẫu ren và những thứ khác. Tuy nhiên, việc lựa chọn implant cho từng trường hợp kết hợp nhiều hơn các tiêu chí liên quan đến implant. Bài viết này tập trung vào các đặc điểm thiết kế macro của implant kim loại.

Implant thuôn so với song song

Việc lập kế hoạch phục hình implant thường đòi hỏi phải đối diện với giải phẫu đầy thách thức. Việc đặt implant có thể bị hạn chế bởi các cấu trúc quan trọng liền kề như chân răng, ống TK xương hàm dưới và lỗ cằm, động mạch lưỡi và xoang hàm trên. Hơn nữa, các biến thể giải phẫu tự nhiên như lõm mặt ngoài hoặc lõm mặt lưỡi ở ổ răng có thể hạn chế xương có sẵn để đặt implant.

Có một số lựa chọn để tối đa hóa xương ổ răng có sẵn trong khi giảm thiểu nhu cầu ghép xương cũng như tránh làm hỏng các cấu trúc tại chỗ. Trong số đó, các bác sĩ lâm sàng có tùy chọn đặt implant hình trụ so với hình nón để tránh va chạm với các cấu trúc quan trọng hoặc implant liền kề.

Trong khi hầu hết các implant nha khoa ban đầu được sản xuất đều có hình trụ, thì trong những thập kỷ gần đây đã có xu hướng hướng tới các thiết kế thuôn hơn (Hình 1). Các thiết kế thuôn có thể cung cấp các giá trị mô-men đặt implant và giá trị tần số cộng hưởng (RFA) cao hơn ở các vị trí xương tiêu chuẩn so với các implant hình trụ có kích thước tương tự.

Các giao thức chịu lực sớm và tức thì đòi hỏi mô-men đặt implant cao và giá trị RFA để đạt được sự tích hợp xương thành công. Phát hiện rằng các implant thuôn cung cấp các giá trị cao hơn cho thấy rằng chúng thường phù hợp hơn với chỉ định lâm sàng này so với các implant hình trụ.

Các yếu tố thực tế khác có thể liên quan đến việc quyết định giữa implant hình nón và implant hình trụ. Ở hầu hết bệnh nhân, xương hàm trên và xương hàm dưới hội tụ về phía chóp. Do đó, implant hình trụ được đặt vào một gờ xương thon có khả năng xuyên thủng một mảng xương phía ngoài ở chóp cao hơn so với implant hình nón có cùng chiều dài và kích thước thân (Hình 2 và 3).

Trong các khoảng kẽ răng chật hẹp, thiết kế thuôn cung cấp biên an toàn lớn hơn khi đặt implant gần chân răng hiện có (Hình 4). Tương tự như vậy, khi đặt implant nghiêng, sử dụng implant thuôn cho phép tận dụng tối đa xương có sẵn (Hình 5).

Implant hình nón và hình trụ khác nhau về cách chúng siết chặt vào các lỗ khoan xương. Các implant hình trụ cho phép linh hoạt điều chỉnh chiều cao implant bằng cách xoay sâu hơn hoặc nông hơn mà không làm thay đổi đáng kể mô-men đưa vào. Các implant thuôn thường vừa khít hơn với lỗ khoan và ít có thể điều chỉnh độ sâu hơn mà không mất độ ổn định hoặc nén xương (Hình 6). Nếu nén xương quá mức, có thể xảy ra tình trạng mất xương hoặc gãy implant (Hình 7).

Mẫu ren

Các ren implant hướng dẫn implant vào đúng vị trí và cung cấp sự ổn định ban đầu. Chúng ảnh hưởng đến môi trường vi mô xương ban đầu bằng cách truyền lực, tạo ra các vi buồng để thúc đẩy quá trình hình thành xương. Các mẫu ren có thể được mô tả bằng: hình dạng ren (thread geometry), góc mặt (face angle), bước ren (thread pitch), độ sâu ren (thread depth) và độ xoắn ren (thread helix) (Hình 8).

Các mẫu ren xâm lấn (ren sâu, bước ren rộng, thân hình côn) làm tăng độ ổn định ban đầu, rất có giá trị đối với các giao thức tải tức thì hoặc sớm vì chúng làm tăng tiếp xúc xương với implant do diện tích bề mặt lớn hơn. Chất lượng xương tốt, implant dài, nhiều ren hơn, bước ren nhỏ hơn, ren sâu và góc xoắn ren giảm nên được sử dụng để tăng độ ổn định ban đầu.

Hình 9 cho thấy một tình huống lâm sàng trong đó việc implant sớm được lên kế hoạch khoảng 6 tuần sau khi nhổ răng, yêu cầu implant phải được cấy với độ ổn định ban đầu đủ.

Kết nối Implant/Abutment

Ba kết nối implant khác nhau đã được mô tả: ngoài, trong và hình nón. (Hình 10).

Kết nối ngoài là thiết kế ban đầu (lục giác ngoài). Với thiết kế này, vít chịu nhiều tải hơn và có nhiều khả năng bị lỏng vít, tạo khe hở cho vi khuẩn xâm nhập gây mất xương (Hình 11a).

Kết nối trong được phát triển để giảm thiểu biến chứng, dẫn đến việc truyền ít tải lực hơn đến vít, bảo vệ xương ở vai implant khỏi chuyển động vi mô (Hình 11b).

Kết nối hình nón là sự phát triển giúp giảm rò rỉ vi mô và chuyển động vi mô. Giao diện thuôn tạo ma sát cao, tạo kết nối ổn định (Hình 11c-d), giúp ít mất xương viền hơn và phân tán tải tốt hơn.

Khái niệm chuyển tiếp chuyển bệ (Platform Switching - PS) sử dụng platform implant có đường kính lớn hơn abutment tương ứng. Nó dịch chuyển khe hở nhỏ và tình trạng viêm ra xa xương, giúp bảo tồn xương viền quanh implant (Hình 13b, d và f).

Khi đặt các implant gần nhau trong vùng thẩm mỹ (≤ 3 mm), các implant không có PS dễ gây "hình tam giác đen" do mất gai nướu (Hình 14a-c). Các implant PS cho thấy nguy cơ mất xương kẽ thấp hơn (Hình 15a-d). Do đó, ở vùng thẩm mỹ, nên ưu tiên kết nối hình nón với Platform Switching.

Ngang xương/Ngang mô

Một đặc điểm phân biệt chính khác là ngang mô (Tissue Level - TL) so với ngang xương (Bone Level - BL).

• Implant TL có một cổ giúp di chuyển khe hở vi mô hơn 1,5 mm so với mào xương. Abutment ít bị lỏng hơn do cổ ngang mô phân phối lực tốt hơn.
• Implant BL được thiết kế để đặt ở ngang hoặc dưới đỉnh xương ổ răng.

Khi lập kế hoạch ở vùng thẩm mỹ, implant BL mang lại tính linh hoạt cao hơn về emergence profile và tính thẩm mỹ (Hình 17a-b, 18a-b). Với nướu dày, implant TL cũng có thể đạt tính thẩm mỹ tuyệt vời (Hình 19a-c).

Ở vùng răng sau, implant TL thường được sử dụng do tính thẩm mỹ không quá quan trọng, và ít bị viêm quanh implant hơn. Khi sử dụng implant ngắn ở răng sau, việc bảo tồn xương mào đặc biệt quan trọng (Hình 21).

Implant ngang xương cũng có lợi thế ở khoảng cách nhỏ vì không có cổ xuyên niêm mạc, cho phép đặt implant gần nhau hơn hoặc chấp nhận sự khác biệt lớn về góc (Hình 22a-b).

Kết luận và khuyến nghị

1. Implant thuôn được chỉ định khi khoảng cách giữa các răng bị hạn chế ở chóp hoặc khi giải phẫu ổ răng có khả năng hình thành lỗ thông.
2. Implant hình trụ dễ điều chỉnh độ sâu đặt theo chiều trên dưới hơn so với implant hình nón.
3. Các implant có độ sâu ren tăng lên và implant thuôn đạt được mô-men đặt implant cao hơn, tạo điều kiện cho việc chịu tải sớm và tức thì.
4. Implant chuyển tiếp chuyển bệ (Platform Switching) duy trì vị trí mào xương tốt hơn so với implant ngang xương kết nối phẳng.
5. Các kết nối trong hình nón làm giảm chuyển động vi mô, cải thiện khả năng duy trì xương mào so với các kết nối lục giác ngoài.
6. Trong vùng thẩm mỹ, implant ngang xương thường được ưa chuộng. Khi điều trị kiểu hình nướu mỏng, implant ngang mô bị chống chỉ định.
7. Ở những vùng không thẩm mỹ ở phía sau, implant ngang mô và ngang xương đều được khuyến nghị như nhau, miễn là đường hoàn tất phục hình cách mào xương 1,5 mm trở lên.
8. Khi lập kế hoạch đặt và phục hình không theo trục, nên sử dụng implant ở ngang xương thay vì implant ngang mô.

Nguồn: Ganeles, Jeffrey & Norkin, Frederic & Dias, Debora & Fava, Philip & Levine, Robert & Aranguren, Liliana. (2021). Implant Shapes and Macro-designs: Advantages and Disadvantages. 17. 44. 10.3290/iti.fi.45624.